02 Temmuz 2022 - Cumartesi

Şu anda buradasınız: / İSLAM’DA GÜZEL AHLAK
İSLAM’DA GÜZEL AHLAK

İSLAM’DA GÜZEL AHLAK Seçiniz.. Birgül Işık

Ahlak lugatta: Huy, tabiat. İnsanın davranış tarzı olarak geçer.

Dünyanın her yerinde insanlar, birlikte yaşarlar. Ve yaşamlarını sürdürebilmek için birbirlerine muhtaçtırlar. İnsanlar bir araya gelerek toplumları, toplumlarda devletleri oluşturur. Eğer toplumu oluşturan insanlar; iyi, ahlaklı, güvenilir, sorumluluk sahibi iseler, o toplum huzurlu, ahlaklı bir toplum olur. Tam tersi, yani kötü huylu, kötü ahlaklı, yalan söyleyen, itimat edilemeyen insanlar ise, o toplum huzursuz olur.

Yüce Rabbimiz şöyle buyuruyor:

“Bu böyledir. Çünkü bir toplum, sahip olduğu iyi niteliği değiştirmedikçe Allah’da o topluma vermiş olduğu nimeti değiştirmez. Hiç şüphesiz Allah her şeyi işitir, her şeyi bilir.»1

Rabbimiz Kur’an-ı Kerim’de:

“Muhakkak ki Allah, adaletli olmayı, ihsanı ve akrabaya vermeyi emreder. Ve fuhuştan, münkerden sizi nehyeder. Böylece umulur ki siz, düşünesiniz diye size öğüt veriyor. “2

Ayette her türlü güzel davranış, ihlas, doğruluk, sabır, şükür, tevbe, takva ve cömertlik gibi iyi davranışlar emrediliyor. Her türlü kötü davranışlar, içki, kumar, zina, haksızlık, ahlaksızlık, hırsızlık, kıskançlık, cimrilik, israf, gıybet, dedikodu, iftira ve yalan gibikötü davranışlarda yasaklanıyor. Şunu unutmayalım ki, mutlaka her şeyin bir ahlakı vardır. Oturmanın, kalkmanın, yemenin, içmenin, gezmenin, giyinmenin, vs. bu ahlaki kuralları, Kur’an’da ve Hz. Peygamber (s.a.s) ‘in hayatında görebiliriz.

Hz. Peygamber’in ahlakını soranlara Hz. Aişe’nin; “Rasul’u Ekrem (s.a.s.)’in ahlakı Kur’an’dan ibaretti.” dediği bilinmektedir.3

Büyük bir ahlak üzere gönderilmiş olan Peygamber’imiz (s.a.s.) güzel ahlakı ve ahlakın güzelliklerini tamamlamak için gönderildiğini şu hadislede daha iyi anlamaktayız.

Ebu Hureyre (r.a.)’ın rivayetiyle

Rasulullah (s.a.s.) şöyle buyuruyor:

“Ben ancak güzel ahlakı tamamlamak için gönderildim.”4

Abdullah b. Amr anlatıyor:

Bir mecliste Rasulullah (s.a.s.) üç defa:

“Kıyamet gününde en çok seveceğim ve konum olarak bana en yakın yerde oturacak olanların kimler olduğunu söyleyeyim mi? diye sordu.

— Ya Rasulullah tabiki söyle dedik.

Rasulullah (s.a.s.):

“Ahlakı en güzel olanlardır.” buyurdu.5

Mümin müslüman şahsiyet, hangi durumda ve makamda bulunursa bulunsun, o durum ve o makam hakkında ki güzel ahlakını koruyacak, her zaman o güzel ahlak ile insanlara muamele edecektir.

Güzel ahlaklı olabilmek için öncelikle kuvvetli bir imana sahip olmalı. Şirkten, küfürden, bidat ve hurafelerden uzak durmalı, yani tevhid bilinciyle hareket etmelidir.

Yüce Rabbimiz şöyle buyuruyor:

“Ey iman edenler! Allah’a ve Rasulüne iteat edin. İşittiğiniz halde ondan yüz çevirmeyin.”6

“Ve sen Rasulüm; Büyük bir ahlak üzerindesin.”7

Güzel ahlaklı olabilmek demek hem kendine, hem ailesine, hemde insanlığa faydalı olmak demektir. Bu onlara hem Rabbimiz katında, hemde insanların gözünde değer kazandıracaktır.

Peygamber Efendimiz (s.a.s.) şöyle buyuruyor:

“Mümin başkalarıyla güzel geçinen ve kendisiyle güzel geçinilen kimsedir. Başkaları ile iyi geçinmeyen ve kendisiyle muhabbet edilip dostluk kurulamayan kimsede hayır yoktur.”8

Konumuzun başında her şeyin bir ahlakı olduğunu belirtmiştik. Şimdi bunlara kısaca göz atalım.

1. Kur’an Ahlakı

a. Kötü ahlakın toplum içinde yayılmasına sebep olmamak:

“İnananlar arasında çirkin şeylerin yayılmasını arzulayan kimseler için dünyada da ahirette de çetin bir ceza vardır. Allah bilir, siz bilemezsiniz.”9

b. Zulmetmemek:

“Zulmedenlere meyl etmeyin; sonra cehennem ateşi size de dokunur. Sizin Allah’tan başka dostlarınız yoktur, sonra yardım da göremezsiniz.”10

c. Dedi kodu, gıybet yapmamak, iftira atmamak, kötü lakap takmamak, cimrilik etmemek:

“Ey iman edenler! Bir topluluk diğer bir toplulukla alay etmesin. Belki de onlar kendilerinden daha hayırlıdır. Kadınlarda diğer kadınlarla alay etmesin. Belki onlar kendilerinden daha hayırlıdırlar. Birbirinizi ayıplamayın; birbirinize kötü lakaplarda takmayın. İmandan sonra fasıklık{damgası yemek} ne kötü bir isimdir. Kimde tevbe etmezse, işte onlar zalimlerdir.”11

“Mal toplayıp cimriliğinden onu tekrar tekrar sayan, diliyle gıybet eden ve kaş göz işaretleri ile alay edenlerin vay haline.”12

d. İyiliği emredip, kötülükten nehyetmek:

“Sizden, hayra çağıran, iyiliği emreden ve münkerden sakındıran bir topluluk bulunsun. Kurtuluşa erenler işte onlardır.”13

2. İş ahlakı

Öncelikle iş hayatında ahlaklı ve erdemli insanın özelliklerinin neler olduğunun tespit edilmesi gerekmektedir.

a. İlk önce adil ve güvenilir olmalı:

Önderimiz, Hz. Muhammed (s.a.s.), bunun en canlı örneğidir.

“Bir gün Mahzun oğulları kabilesinden Fatıma adında asil bir kadın hırsızlık yapmıştı. O kadının cezalandırılmaması için ashaptan Hz. Üsame b. Zeyd’i Peygamberimize gönderdiler. Bu duruma çok kızan ve üzülen Hz. Peygamber (s.a.s.) şöyle buyurdu:

“İçlerinden asil, ileri gelen birisi hırsızlık yapınca, onu serbest bırakıyor, zayıf ve fakir bir kimse hırsızlık yapınca onu cezalandırıyolardı. Allah’a yemin ederim ki Muhammed’in kızı Fatıma hırsızlık yapsaydı, onun da cezasını verirdim.”14

b. İslamın hükümlerine göre hareket etmeli:

Yöneticide, yönetilen de İslam’dan başka bir düzene asla razı olmamalıdır.

Yüce Rabbimiz:

“Ey iman edenler! “Allah’a iteat edin, Rasule iteat edin ve sizden olan emir sahiplerine itaat edin.” 15

Ümmül- Husayn el- Ahsemiyye (r. anha ) anlatıyor:

Veda haccında Rasulullah (s.a.s.)’i hutbe verirken gördüm. Üzerindeki hırkayı koltuğunun altından dolamıştı. Konuşurken pazularının titremesini şu anda bile görür gibiyim. Konuşmasında:

“Ey insanlar, Allah’tan korkun! Başınıza organları kesik bir köle bile getirilmiş olsa, Allah’ın kitabına göre hareket edip yönettiği sürece emirlerini dinleyip, itaat edin! “ buyurdu.16

3. Aile Ahlakı

Aile, toplumun ana direğidir. Aile, iç içe ilişkilerin, en kuvvetli yaşandığı bir kurumdur.

Yüce Rabbimiz şöyle buyuruyor:

“Ey iman edenler, gerek kendinizi, gerek ailenizi öyle bir ateşten koruyun ki, onun yakacağı, insanlarla taşlardır.»17

Peygamber efendimiz (s.a.s.) :

“Hepiniz çobansınız, güttüğünüz sürüden sorumlusunuz. Devlet reisi de bir çobandır, ve sürüsünden sorumludur. Erkek, ailesinin çobanıdır ve sürüsünden sorumludur. Kadın, kocasının ve evinin çobanıdır ve sürüsünden sorumludur. Hizmetkar, efendisinin malının çobanıdır, o da sürüsünden sorumludur. Netice itibariyle hepiniz çobansınız ve hepiniz güttüğünüz sürüden sorumlusunuz.”18

Enfal / 53.

Nahl / 90.

Müslim, Salatül Müsafirun, 139.

İmam Ahmed b. Hanbel, c. 15, sh. 562. hds. 22557.

İmamı Ahmed b. Hanbel, Müsned, c. 15, sh. 563, hds. 22560.

Enfal/ 20.

Kalem / 4.

Ahmed b. Hanbel, Müsned, c. 2, sh. 400.

Nur / 19.

Hud / 113.

Hucurat / 11.

Hümeze / 1-2.

Al-i imran / 104.

Buhari, Enbiya, 54, Meazi-53.

Nisa / 59.

mamı Ahmed b. Hanbel, müsned, c. 19, sh. 302, hds. 27206- 27216.

 Tahrim / 6.

Buhari, Müslim, Ebu Davut.

Yazar:
Seçiniz.. Birgül Işık
logo
Bugünün ihyasından yarının inşaasına
Bize Ulaşın

0(216) 612 78 22

0(216) 611 04 64

vuslat@vuslatdergisi.com

Ihlamurkuyu Mah. Alemdağ Cad.
Adalet Sok. No:11 P.K 34772
Ümraniye / İstanbul