20 Ocak 2018 - Cumartesi

Şu anda buradasınız: / AKAİDLE İLGİLİ SORULAR VE SORUNLAR

AKAİDLE İLGİLİ SORULAR VE SORUNLAR

                                              

 

                                                                                                                                           

Soru 151: Şeytan rüya da Rasulullah (s.a.s.)’ın fiziki şekline girebilir mi?

Cevap 151: Bu konuda Rasulullah (s.a.s.)’ın açık ve sarih bir hadisi mevcuttur.  Hadis şöyledir:

“.....Ebu  Said el-Hudri (r.a.) Nebi (s.a.s.)den işittim diyordu ki:

“Kim beni görürse kesinlikle hakkı görmüştür. Şüphesiz şeytan benim yaratılışımda olamaz.”1

Başka bir rivayette de şöyle geçmektedir:

“....Ebu Hureyre  (r.a.) şöyle demiştir:  Ben Nebi (s.a.s)’den şöyle işittim: diyordu ki:

“Kim beni uykusunda görürse yakında beni uyanıkken de görecek şeytan benim temsilime bürünemez. Ebu Abdullah dedi ki: “İbn Sirin dedi ki: Onu kendi suretinde gördüğü zaman olur.”2

Başka bir rivayette de şöyle geçmektedir:

“.....Enes b. Malik (r.a.) şöyle demiştir: Nebi (s.a.s.):

“Kim beni uykusunda görürse kesinlikle beni görmüştür. Şüphesiz şeytan benim hayalime bürünemez. Mü’minin rüyası nübüvvetin kırk altı cüzünden bir cüzdür.”3

Bu üç hadiste Rasulullah (s.a.s.)’ın üç farklı kelime kulandığı görülmektedir. Birincisinde kevvenu = yaratılış kelimesi

İkincide: Temesselu = temsili yani kendini benzetmesi

Üçüncüde: Tehayyalu = izlenimi vermek yani şeytanın kendisine Rasulullah (s.a.s.)’mış gibi izlenim veremez.

Ebu Hureyre (r.a.)’den rivayet edilen hadiste  “beni uykusunda görürse yakında beni uyanıkken de görecektir” lafzının açıklayıcısı Mecmeu’z Zevaid’de bildirilen şu hadistir. Zikredelim:

“...  Abdullah b. Amr dedi ki:

Rasulullah (s.a.s.) dedi ki:

Kim beni uykusunda görürse sanki uyanıkken görmüş gibidir. Şeytan benim temsilime giremez.

Taberani Evsat ve Kebirde şu lafızla rivayet etmiştir:

Kim beni uykusunda görürse sanki uyanıkken görmüş gibidir. Kim beni görmüşse gerçekten gerçekten beni görmüştür. Şüphesiz şeytan benim temsiline girmez. Ricali sikattır.”4

Buraya kadar sıraladığımız rivayetlerde oluşan kanaat şudur ki; Rasulullah (s.a.s.) şekline her ne suretle olursa olsun şeytan giremez. Yalnız İbn Sirin (rh.a.) sözü burada çok önem arz etmektedir. O diyordu ki “Rasulullahı gördüğü zaman onun suretinde görmelidir. Yani Rasulullah (s.a.s.) rüya da görmek demek O’nun (s.a.s.) şemailini bilmek demektir.

Fethu’l - Bari muhatsarında İbn  Sirin (rh.a.) konu ile ilgili sözleri şöyle kaydedilmektedir:

“Ebu Abdulah el-Buhari şöyle demiştir: İbn Sirin, hadiste sözü edilen durum, kişi Hz. Peygamberi kendi özel suretinde gördüğü zaman geçerli olur demiştir. Biz bu haberi mevsul olarak şöyle rivayet etmiştik: İbn Sirine adamın biri Rasulullah’ı rüyasında gördüğünü söyleyince ona şöyle dedi: Gördüğünü bana anlat Rüyayı gören kişi ona İbn Sirin’in bilmediği bir takım niteliklerden söz edince Sen Rasulullah’ı görmemişsin dedi. Bu haberin senedi sahihtir. Hâkimde söz konusu haberi teyit eden bir rivayete rastladım. Asım b. Kuleyb’in nakline göre babası şöyle anlatmıştır: İbn Abbas’a Hz. Peygamberi rüyamda gördüm dedim. Bana onu ban anlat dedi. Ben de Hz. Ali’nin oğlu Hz. Hasanı hatırladım ve O’nu Rasulullah’a benzettim. İbn Abbas O’nu görmüşsün dedi. Bu haberin isnadı Ceyyiddir.5

Bu söylenenlerden hareketle Rasulullah (s.a.s.)’ın şeklinin iyice öğrenilmesi lazım. Çünkü şeytan Rasulullah (s.a.s.)’ın şekline giremez. Rasulullah’ın şeklini bilmeyene kendinin Rasulullah olduğunu söyleyebilir. Etrafınızda nice insanın Rasulullah (s.a.s)’ı rüyasında yaşlı bir dede şeklinde ve takım elbiseli bir genç şeklinde gördüklerini ifade eden insanların ifadelerini kulaklarımızla duyduk. Onların Rasulullah (s.a.s.) tanımadıkları bir gerçekti. Ama bunu kabul etmiyor gördüklerinin Rasulullah (s.a.s.) olduğunu kupkuru bir inatla ifade etmeye devam ediyorlardı. Bu aldanıştan kurtulmanın tek yolu Rasulullah(s.a.s)’ın şeklini anlatan bir kitab edinmek ve Rasulullah (s.a.s.) esas şeklini oradan öğrenmektir. Bu konu da gelen bir kaç hadisi zikredelim ve Rasulullah (s.a.s.)’ı tanıyalım:

“..... Ali (r.a.)’dan rivayet edilmiştir dedi ki:

“Nebi (s.a.s.), ne uzun ne de kısa idi. Avuçları ve ayakları dolgundu. Başı iri idi. Mafsal kemikleri kalındı. Mesrübe (göğsünden göbeğine inen kıl çizgi)si uzundu. Yürüdüğü vakit, yamaçtan düşüyormuş gibi belli bir şekilde öne abanırdı. Ne O’ndan evvel, ne de O’ndan sonra O’nun bir benzerini görmedim.”6

“.... el-Bera (r.a.)’den rivayet edilmiştir dedi ki:

Kırmızı espap içinde saçları omuzlarına dökülenler arasında, Rasulullah (s.a.s.)’den daha güzelini görmedim. O’nun omuzlarını döven saçları vardı; iki omuzunun arası genişti; boyu ne kısa, ne de uzundu.”7

“... Ebu İshak’tan rivayet edilmiştir, dedi ki Adamın biri el-Bera (r.a.)’ya  Rasulullah (s.a.s)’in yüzü kılıç gibi miydi? Diye sordu. El-Bera hayır! Dedi ay gibi idi.”8

“... Cabir Semura (r.a.)’dan rivayet edilmiştir  dedi ki:

Rasulullah (s.a.s) düzgün bacaklı idi ve ancak tebessümle gülerdi. Kendisine baktığım zaman, iki gözü sürmeli, derdim. Oysa gözlerine sürme çekilmiş değildi.”9

“... Cabir b Semura (r.a.)’dan rivayet edilmiştir  dedi ki:

“Rasulullah (s.a.s.) geniş ağızlı, gözlerinin akı kızıllı ve basık ökçeli idi.”10

“...Enes b. Malik (r.a)’dan rivayetle:

“Ben Rasulullah (s.a.s) efendimizin saçlarında ve sakallarında ondört beyaz kıldan başka beyaz kıl saymadım.”11

Konu ile ilgili verdiğimiz hadisler, yeterlidir ve geniş bilgi için Rasulullah (s.a.s)’ı şemailini anlatan kitaplara müracaat edelim. Hadislerden anlaşılan Rasulullah (s.a.s) 63 yaşında bile saçlarında ve sakallarında ondört beyaz tel vardı. Kendisinin güzel bir görünümü vardı. Uzaktan bakıldığında insanların en uzunu görünürdü. Saçları uzun hatta Mekke’nin fethinde sağ ve sol omuzlarına kadar örülü bir halde uzanan saçları vardı. Yüzü ayın ondördü gibi parlaktı. Dişleri inci gibi parlaktı vs... İşte bu özellikler bilinirse rüyada görülen şahsın Rasulullah (s.a.s.) olduğu bilinebilinir.

Bir de yeri gelmişken şu konuyu da aydınlatmaya gayret edelim. Konu şudur:  Rüya da Rasulullah (s.a.s.) görmekle sahabelik sabit olur mu? Bu sorunun cevabını Sahabenin tabirinde aramak lazımdır. Müctebe Uğur “Hadis Terimleri Sözlüğü”nde sahabeyi şöyle tarif etmektedir:

“... Kısaca Hz. Peygamber (s.a.s.)’i peygamberliği sırasında mü’min olarak gören, mü’min olarak ölen kişilere denir. Bu, tarif hadisçilerin tarifidir. Buna göre bir kimsenin sahabe sayılabilmesi için Hz. Peygamber (s.a.s)’i peygamberliği sırasında müslüman olarak görmesi ve imanla ölmüş olması gerekir. Buradan açıkça anlaşılır ki, bu tarife uyan körler de sahabeden sayılırlar. Bunun yanı sıra O’nu peygamber olmazdan önce görüp de peygamberliği sırasında görmeyenler sahabe sayılamayacakları gibi mü’min olarak görüp-Allah korusun- sonradan dinden dönenler de sahabe değildirler.”12

Bu konu da Rasulullah (s.a.s.) sağ olarak görüp iman etmek ve o hal üzere ölmek kişiyi sahabe yapar. Âlimlerin temel kabulü budur. Rüya da Rasulullah (s.a.s) görenin sahabe olduğunu hiç bir âlimden duymadık ve görmedik. Neticede, rüya yoluyla bir sahabeliğin sabit olduğu vakî’ değildir. Kaldı ki,  Rasulullah (s.a.s.)’ın zamanında yaşayıp ona iman edip onu görmeyenlere sahabe denilmemiştir. Böyle kişilere “Muhadram” denilmiştir. Habeş kralı ve Uveys el-Karani bunlardandır. Bu sözlerin dışındaki sözlere dikkat etmek gerekir. Kişiyi ölçüsüzlüğe ve hayal âlemine sürükleyecek gerçek dinden döndürecek bir kişiliği insanın bünyesine yerleştirir. Onun din konusunda ki yolu hevası olur. Âlimlerin sözleri onun için bir şey ifade etmez.

Soru 152: Şeytan yatar mı?

Cevap 152: Rasulullah (s.a.s.) bu konuda şunları söylemiştir:

“Biriniz uykusundan uyandığı vakit hemen üç defa burnunu atsın; çünkü şeytan onun genzinde geceler.”13

Bu hadisin şerhinde şunlar kaydedilmiştir:

“Kadı İyad diyor ki: Rasulullah (s.a.s.)’ın: “çünkü şeytan onu genzinde geceler” sözü hakikat manasına kullanılmış olabilir. Çünkü burun cismin kalbe götüren yollarından biridir. Bahusus burunla kulaklardan maada cismin her menfezi kapalıdır.”14

Bu sözün istiare olabilmesi üzerinde, durulduğu gibi Hakikat olması noktasında da durulmuştur. Biz zahir manasına bakarsak şeytan insanın genzinde geceler. Dolayısı ile bu hadis şeytanın yattığına dair bir delil olur.

Konu ile ilgili olarak şu hadisi de zikredelim:

“Kaylule (öğle uykusu) yapınız. Şüphesiz şeytan kaylule (öğle uykusu) yapmaz.”15

Ben derim ki: Bu isnad hasendir. Ricali sikatır. İmran el-Kattani hariçinde Müslim’in ricalidir. O da el Hafızın dediği gibi “saduktukdur. Yehem (algıda bozukluk)dir.”16

Muhaddis Elbani’nin de dediği gibi hadis hasendir. Bu hadisin mefhumu muhalifini alırsak şeytan öğle uykusuna yatmaz ama geceleyin uyuyabilir.

Ayrıca bu hadisin gerektirdiği şey ile Ahmed b.Hanbel (rh.a.) amel etmiştir. İmam Şibli (rh.a.) “Cinler Alemi”adlı eserinde  “şeytanın öğle uykusuna yatmaması” başlığı altında şunları zikretmektedir:

“Abdullah b Ahmed’den naklediliyor:  Babam, kış olsun, yaz olsun öğlen uykusuna yatardı ve beni de yatırırdı. Ve derdi ki: Ömer el-Hattab şöyle demiştir: Öğlen uykusuna yatın; çünkü şeytanlar öğlen uykusuna yatmazlar!”

Cafer b. Muhammed der ki: “Öğlen uykusu aklı geliştirir.”

Katade, Enes b. Malik(r.a.)’den rivayet etmiştir: “Üç şeye dikkat etmek lazımdır: Oruç, gündüz uyuyup, gece sehere kalkmak, içmeden önce yemek.”17

Netice de şeytanın öğle uykusuna yatmaması başka zamanlarda yatması demektir. Özellikle Buhari’deki rivayette bu yatma yerinin insanın genzi olduğu ifade edilmiştir.

Soru 153: İnsanların kötü rüya görmesinde şeytanın bir etkisi var mıdır?

Cevap 153: Rasulullah (s.a.s.) bu konuda şunları söylemektedir:

“.....Ebu Said hudri (r.a.)’den tahdis etti ki,O da Rasulullah (s.a.s.)’tan şöyle  buyururken duydum:

“Sizden biriniz sevdiği bir rüyayı görürse, bilsinki, o Allah tarafından (bir telkin) dir. Rüya sahibi bu rüyası üzerine Allah’a hamd etsin ve onu başkasına da söylesin. Buna aykırı, hoşlanmadığı bir rüyayı gördüğünde de muhakkak ki, bu rüya da şeytandandır. Bu halde rüya sahibi, rüyanın şerrinden Allah’a sığınsın ve rüyasını kimseye söylemesin. Çünkü bu suretle o rüya, sahibine zarar veremez.”18

Başka bir rivayette de şunlar geçmektedir:

“....Cabir’den ,O da Rasulullah (s.a.s.)’den naklen haber verdi ki, kendisine bir Arabi gelerek dedi ki:

“Ben düşüm de başımın kesildiğini ve onu kovaladığımı gördüm.” Bunun üzerine Rasulullah (s.a.s.) onu engelleyerek dedi ki:

“Uyku esnasında şeytanın seninle oynadığını haber verme!”19

Bu hadisler şeytanın mü’mini uykusunda gördükleri şeylerde bile rahatsız ettiğine açık bir delildir.

Dipnot

1- Buhari (15/6873) K.Tabir bab: 10 Hdsno:16

2- Buhari (15/6871) K. Tab’ir Bab: 10 Hdsno:12

3- Buhari (15/6872) K. Tabir Bab:10 hdsno:13

4- Heysemi Mecmeuz-Zevaid (7/376) K. Tabir Bab:6 hdsno: 11758& Ebu Ya’la El –Mavsili Musned(1/363-4) Hdsno:878= Ebi Cuhaf e(r.a)dan: Rasulullah(s.a.s) dedi ki: Kim Beni uykusunda görürse sanki uyanıkken görmüş gibidir. Şüphesiz şeytan benim temsileme (girmeye) güç yetiremez, lafzıyla.”

5- Fethu’l Bari muhtasarı (13/620-1) çev: İbrahim Tüfekçi Polen y

6- Tirmizi (6/211) K. Menakıb bab: 18 Hdsno:3878 Hasen sahih

7- Tirmizi (6/210) K. Menkıb Bab:16 Hdsno: 3876 Hasen Sahih

8- Tirmizi (6/211) K: Menakıb Bab:17 Hdsno: 3877 hasen Sahih

9- Tirmizi(6/217) K.Menakıb Bab:24 Hsdno: 3887 Hasen-Sahih-Garib

10- Tirmizi (6/ 217) K: Menakıb Bab:25 hdsno:3888 Hasen-Sahih

11-Tirmizi Şemail (sf/73)çev. Mevlüt Karaca Hisar y

12- Mucteba Uğur Hadis Terimleri Sözlüğü (sf/334) TDV  Ankara 1992 & Talat Koçyiğit Hadis Terimleri sözlüğü (sf/409)Ankara 1992 Rehber .y

13- Muslim (2/320) K.Taharet Bab:8 Hdsno: 23 Ebu Hureyre(ra)’dan& Buhari (7/3083) K. Bed’il-Halk Bab:11 hdsno:103

14- Muslim Terceme ve Şerhi(2/321) Ahmed Davudoğlu Sönmez neşriyat.

15- Elbani Silsilatu’l- Ahadisu’s-Sahiha(4/202) Hdsno: 1647 Elbani diyor ki: Ebu Nuaym Tıbb da(1/12) es-Sefercalani nushası ve “Ahbaru İsbahan”da(1/190-353 &2/69)Ebu Davud Tayalisi’nin tarikiyle: Haddesena İmran elKatani Katade’den o da Enes’den dedi ki: Rasulullah (s.a.s.) dedi ki: (aynı hadisi) zikretmiştir.

16- Munavi Feydu’l-Kadir(4/694)Hdsno: 6165=Taberani evsatta ve Ebu Nuaym Et-Tıbb’ta Enes’den(rivayetle) hasen & Sahihu’l Cami’u’s-Sağir ve  Ziyadetuhu(2/815) Hdsno:4431(hasen)&Taberani Mu’cemu’l-Evsat(1/47)Hdsno:28& Deylemi Firdevs(3/203)Hdsno: 4570=Enes (ra)’dan& Heysemi Mecmeu’z-Zevaid(8/208-9) K. Adab Bab: 154 Hdsno: 13256= Taberani Evsat’ta rivayet etmiştir. Onda: Kesir b. Mervan vardır. O kezzabtır.&Heysemi Mucemu’l-Bahreyn(5/331)K. Birr ve’s-Sıla bab:94 Hdsno: 3165& Kenzul-Ummal(7/330)Hdsno: 21473)

 

17- İmam Şibli Cinlerin Esrarı(Sf/268-9)çev Muhammed Ezheri Saray y.& Şeytanın Tuzakları Selman Nasif ed-Dahduh(Sf/60-61)çev: Taceddin uzun Guraba y

18- Buhari (15/6910) K.Tabir Bab:47 hdsno:59

19- Muslim (10/28 ) K. Ru’ya Bab: 2 Hdsno:14

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Yazar:
.
logo
Bugünün ihyasından yarının inşaasına
Bize Ulaşın

0(216) 612 78 22

0(216) 611 04 64

vuslat@vuslatdergisi.com

Ihlamurkuyu Mah. Alemdağ Cad.
Adalet Sok. No:11 P.K 34772
Ümraniye / İstanbul